Hafez Class

Simin Behbahani's سنگ گور

2007-06-16T12:11:00.000-07:00

Read by Shirin during Ms. Behbahni's May 2006 visit to Hafez Class (photos).

سنگ گور

ای رفته ز دل ، رفته ز بر ، رفته ز خاطر
بر من منگر تاب نگاه تو ندارم
بر من منگر زانکه به جز تلخی اندوه
در خاطر از آن چشم سیاه تو ندارم
ای رفته ز دل ، راست بگو !‌ بهر چه امشب
با خاطره ها آمدهای باز به سویم؟

گر آمده ای از پی آن دلبر دلخواه
من او نیم او مرده و من سایه ی اویم
من او نیم آخر دل من سرد و سیاه است
او در دل سودازده از عشق شرر داشت
او در همه جا با همه کس در همه احوال
سودای تو را ای بت بی مهر !‌ به سر داشت

من او نیم این دیده ی من گنگ و خموش است
در دیده ی او آن همه گفتار ، نهان بود
وان عشق غم آلوده در آن نرگس شبرنگ
مرموزتر از تیرگی ی شامگهان بود
من او نیم آری ، لب من این لب بی رنگ
دیری ست که با خنده یی از عشق تو نشکفت

اما به لب او همه دم خنده ی جان بخش
مهتاب صفت بر گل شبنم زده می خفت
بر من منگر ، تاب نگاه تو ندارم
آن کس که تو می خواهیش از من به خدا مرد
او در تن من بود و ، ندانم که به ناگاه
چون دید و چها کرد و کجا رفت و چرا مرد

من گور ویم ، گور ویم ، بر تن گرمش
افسردگی و سردی ی کافور نهادم
او مرده و در سینه ی من ،‌ این دل بی مهر
سنگی ست که من بر سر آن گور نهادم

Sadi's من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی

2007-06-10T15:58:00.000-07:00

Read by Sam.

من ندانستم از اول که تو بی مهر و وفایی
عهد نابستن از آن به که ببندی و نپایی
دوستان عیب کنندم که چرا دل به تو دادم
باید اول به تو گفتن که چنین خوب چرایی
ای که گفتی مرو اندر پی خوبان زمانه
ما کجاییم در این بحر تفکر تو کجایی

آن نه خالست و زنخدان و سر زلف پریشان
که دل اهل نظر برد که سریست خدایی
پرده بردار که بیگانه خود این روی نبیند
تو بزرگی و در آیینه کوچک ننمایی
حلقه بر در نتوانم زدن از دست رقیبان
این توانم که بیایم به محلت به گدایی

عشق و درویشی و انگشت نمایی و ملامت
همه سهلست تحمل نکنم بار جدایی
روز صحرا و سماعست و لب جوی و تماشا
در همه شهر دلی نیست که دیگر بربایی
گفته بودم چو بیایی غم دل با تو بگویم
چه بگویم که غم از دل برود چون تو بیایی

شمع را باید از این خانه به دربردن و کشتن
تا به همسایه نگوید که تو در خانه مایی
سعدی آن نیست که هرگز ز کمندت بگریزد
که بدانست که دربند تو خوشتر که رهایی
خلق گویند برو دل به هوای دگری ده
نکنم خاصه در ایام اتابک دو هوایی

Kadkani's خموشانه

2007-06-10T15:39:00.000-07:00

Read by Mr. Rabieh.

 شهر خاموش من ! آن روح بهارانت کو ؟
شور و شیدایی انبوه هزارانت کو ؟
می خزد در رگ هر برگ تو خوناب خزان
نکهت صبحدم و بوی بهارانت کو ؟
 کوی و بازار تو میدان سپاه دشمن
شیهه ی اسب و هیاهوی سوارانت کو ؟
زیر سرنیزه ی تاتار چه حالی داری ؟
دل پولادوش شیر شکارانت کو ؟
 سوت و کور است شب و میکده ها خاموش اند
 نعره و عربده ی باده گسارانت کو ؟
چهره ها در هم و دل ها همه بیگانه ز هم
 روز پیوند و صفای دل یارانت کو ؟
 اسمانت همه جا سقف یکی زندان است
روشنای سحر این شب تارانت کو ؟

Abdolali Homayoun's کالای هنر

2006-11-26T23:48:00.000-08:00

Read by Mr. Nooh.


کالای هنر

كالاى هنر ارزش و مقدار ندارد
اين طرفه متاعى است كه بازار ندارد
باغى است جهان هر چه كه گشتيم در اين باغ
آخر ز چه رو يك گل بى خار ندارد
گل نيز كه حافظ بودش نيش سرخار
در باغ دمى فرصت ديدار ندارد
عمرى است وفا كرده و در كوى محبت
ديديم كه اين جنس خريدار ندارد
ما را به طبيبى است سر و كار كه هرگز
يك نسخه براى دل بيمار ندارد
كم كن تو جفا اى بت طناز كه اين دل
ديگر بخدا طاقت آزار ندارد
هرگه نظرم به بر رخ زيباى تو افتد
از چيست زبان قدرت گفتار ندارد
هر چند ز لبهاى تو دشنام شنيدم
اين لطف تو با من بود انكار ندارد
تا نيست ترا فرصت ديدار همايون
تنها بود هر كس بجهان يار ندارد

Another poem was Read by Mina, Mr. Homayoun's daughter.

Also see photos.

Khaqani's لاله رخا سمن برا

2006-04-19T22:37:00.000-07:00

Shirin's great selection of a Khaqani poem.

لاله رخا سمن برا

لاله رخا سمن برا سرو روان کیستی
سنگ‌دلا، ستم‌گرا، آفت جان کیستی
تیر قدی کمان کشی زهره رخی و مهوشی
جانت فدا که بس خوشی جان و جهان کیستی
از گل سرخ رسته‌ای نرگس دسته بسته‌ای
نرخ شکر شکسته‌ای پسته دهان کیستی
ای تو به دلبری سمر، شیفته‌ی رخت قمر
بسته به کوه بر کمر، موی میان کیستی
دام نهاده می‌روی مست ز باده می‌روی
مشت گشاده می‌روی سخت کمان کیستی
شهد و شکر لبان تو جمله جهان از آن تو
در عجبم به جان تو تاخود از آن کیستی

گزيده‌اي از غزليات خاقاني شيرواني

Dr. Assemi's visit

2005-02-27T15:00:00.000-08:00

During his recent visit to Hafez class, Dr. Assemi gave a talk about the philosophy of life (and death) as viewed by ancient Greek philosophers, such as Cicero, Democritus and Pyrrho, and classical Persian poets like Khayyam, Rumi, Sadi and Hafez, in difference to such lines as (see full poem including an English translation):


روزها فکر من اینست و همه شب سخنم     که چرا غافل از احوال دل خویشتنم
از کجا آمده ام، آمدنم بهر چه بود؟              به کجا میروم؟ آخر ننمایی وطنم

During the Q&A session, he was asked about German poetry and its relation to such themes as freedom, oppression and survival often seen in modern Persian poetry. His reference to Nazi-era dissident poets such as Thomas Mann, Bertolt Brecht and Kurt Tucholsky was instructive.

You can see a short video of the talk (or audio only if you have a slow connection).

Dr. Assemi: صادق شباویز

2005-02-27T13:21:00.000-08:00

This is Dr. Mohammad Assemi's poem about Sadegh Shabaviz, the great theatre actor,
read by Dr. Assemi with an introduction.

Here's an article about Iran's olden theatre days by M. Behnoud.

Dr. Assemi's اشک هنرپیشه

2005-02-27T13:00:00.000-08:00

Read by Shirin during Dr. Mohammad Assemi's recent visit to Hafez class.

Ostad Nooh's سوگند

2004-11-23T15:51:00.000-08:00

Here is Ostad Nooh's سوگند Read by Mrs. Vaez-zadeh.

More of Ostad Nooh's poetry.

Houshang Ebtehaj's زبان نگاه

2004-11-12T13:33:00.000-08:00

Read by Mrs. Vaez-zadeh.


زبان  نگاه 

نشود فاش كسي آنچه ميان من و توست 
 تا اشارات  نظر نامه رسان من  و توست 
 گوش كن  با لب خاموش سخن مي گويم  
پاسخم  گو به نگاهي كه زبان من و توست 
 روزگاري شد  و كس مرد ره  عشق نديد 
 حاليا  چشم جهاني  نگران من و توست 
گر چه در خلوت   راز دل ما كس نرسيد 
 همه جا زمزمه ي عشق نهان  من و توست 
 گو بهار دل و جان باش  و خزان باش ، ارنه 
 اي بسا باغ و بهاران كه خزان من و توست 
 اين همه قصه ي فردوس و تمناي بهشت 
 گفت و گويي و خيالي ز جهان من و توست 
 نقش ما گو ننگارند به ديباچه ي عقل
 هر كجا نامه ي عشق است  نشان من و توست 
 سايه  ز آتشكده ي ماست  فروغ مه و مهر 
 وه ازين آتش روشن كه به جان من و توست

H.A. Sayeh

Siavash Kasraie's باور

2004-10-10T18:14:00.000-07:00

Read by Roshanak.

باور

باور نمي كند  دل من  مرگ  خويش را 
 نه نه  من  اين يقين   را باور  نمي كنم 
 تا همدم  من  است  نفسهاي  زندگي 
 من  با خيال  مرگ  دمي سر  نمي كنم 

  آخر چگونه  گل خس  و خاشاك  مي شود ؟
 آخر چگونه  اين همه روياي  نو نهال 
 نگشوده  گل هنوز 
 ننشسته   در بهار 
 مي پژمرد  به جان من و خاك مي شود ؟

 در من  چه  وعده هاست 
 در من  چه هجرهاست 
 در  من  چه دستها  به دعا  مانده  روز و شب 
 اينها چه مي شود ؟

آخر چگونه  اين همه  عشاق  بي شمار 
 آواره  از ديار 
 يك روز بي صدا 
  در كوره راه ها  همه خاموش  مي شوند ؟
  
 باور  كنم  كه دختركان  سفيد بخت 
  بي وصل  و  نامراد 
 بالاي   بامها  و  كنار درياچه ها 
 چشم انتظار  يار سيه پوش  مي شوند ؟
  
  باور نمي كنم  كه عشق   نهان  مي شود  به گور 
  بي آنكه  سر كشد   گل  عصياني اش  ز خاك 
  باور  كنم كه دل 
  روزي  نمي تپد 
  نفرين  برين  دروغ  دروغ هراسناك 
  
 پل  مي كشد  به ساحل  آينده شعر من 
  تا رهروان  سرخوشي  از آن گذر  كنند 
 پيغام  من به بوسه  لبها  و  دستها 
 پرواز مي كند 
  باشد  كه  عاشقان   به  چنين  پيك  آشتي
  يك  ره   نظر كننند 
  
در كاوش  پياپي  لبها و دستهاست 
  كاين  نقش  آدمي 
 بر لوحه زمان 
  جاويد  مي شود 
  
  اين  ذره   ذره   گرمي خاموش  وار ما 
يك روز بي گمان 
 سر مي زند   جايي  و خورشيد مي شود 
  
  تا  دوست داري ام 
   تا  دوست  دارمت 
 تا اشك   ما به گونه  هم  مي چكد ز مهر 
 تا  هست   در زمانه  يكي  جان دوستدار 
 كي مرگ  مي تواند 
 نام مرا بروبد  از ياد روزگار ؟
  
  بسيار  گل   كه از كف   من برده است  باد 
 اما  من  غمين 
 گلهاي  ياد كس  را پرپر  نمي كنم 
  من  مرگ   هيچ  عزيزي  را  
 باور نمي كنم 
  
 مي ريزد  عاقبت 
 يك  روز  برگ  من 
يك روز  چشم من   هم  در  خواب  مي شود 
 زين خواب  چشم  هيچ  كسي  را گريز نيست 
 اما  درون   باغ 
  همواره   عطر  باور  من  در هوا پر است

More... مجموعه اشعار سياوش كسرايي .

Listen to Kasraie in his own voice shortly before passing away.

Emaad's پيش ما سوختگان، مسجد و ميخانه يكيست

2004-09-26T10:11:00.000-07:00

This ghazal of Emaad Khorasani is often quoted by Ostad. Here it is in full.


پيش ما سوختگان، مسجد و ميخانه يكيست
حرم و دير يكي، سبحه و پيمانه يكي است
اينهمه جنگ و جدل حاصل كوته‌نظريست
گر نظر پاك كني، كعبه و بتخانه يكيست
هر كسي قصه شوقش به زباني گويد
چون نكو مي‌نگرم، حاصل افسانه يكيست
اينهمه قصه ز سوداي گرفتارانست
ورنه از روز ازل، دام يكي، دانه يكيست
ره هركس به فسوني زده آن شوخ ار نه
گريه نيمه شب و خنده مستانه يكيست
گر زمن پرسي از آن لطف كه من مي‌دانم
آشنا بر در اين خانه و بيگانه يكيست
هيچ غم نيست كه نسبت به جنونم دادند
بهر اين يك دو نفس، عاقل و فرزانه يكيست
عشق آتش بود و خانه خرابي دارد
پيش آتش، دل شمع و پر پروانه يكيست
گر به سرحد جنونت ببر عشق عماد
بي‌وفايي و وفاداري جانانه يكيست

More Emaad info:

Sadi's همه عمر بر ندارم سر از این خمار مستی

2004-09-24T13:25:00.000-07:00

Ostad Nooh's نغمه خونین

2004-09-14T13:32:00.000-07:00

Here's Ostad Nooh's نغمه خونین read by Shirin.

Navab Safa's شمع سحرگاه

2004-09-07T13:55:00.000-07:00

Read by Roshanak.

Here's another of Navab Safa's sung by Delkash.


اسير دام

چون ساغر بشكسته ام 
درخون دل بنشستــه ام 
بگسسته ام از عالمــــي 
با عشق او پيوستــــه ام 
چو اسير دام توام..رام توام ای محرم رازم
منم آن شمعی که ز شب تا به سحر در سوز و گدازم
ای فتنه بکش يا بنوازم
بی گناهم بده پناهم... کز موی تو آشفته ترم
کن نگاهی به خاک راهی... ای سایه لطفت به سرم
چه کنم ... عشقی غیر از تو نخواهم
به خدا ... محنت ريزد ز نگاهم
اميدم کو ... جدا از او...
پرپر شده ام ...خاکستر شده ام
آزارم کن .. چو چشم خود بيمارم کن
من زجفايت دلشادم.....از غم عشقت خرسندم
ازهمه عالم بگسستم.... تا که به مهرت پا بندم
عشق و اميد صفايی .. ای عشق من چه بلايی
کی ز وفا جانب ما بازآيی...

Hamid Mossadegh's غزلواره

2004-08-12T13:42:00.000-07:00

Listen to Mr. Rabi'e reading of Hamid Mossadegh's غزلواره.


اين عشق ماندني
اين شعر بودني
اين لحظه هاي با تو نشستن
سرودني ست

اين لحظه هاي ناب 
در لحظه هاي بي خودي و مستي
شعر بلند حافظ
از تو شنودني ست
 
اين سر
- نه مست باده،
اين سر كه مست
مست دو چشم سياه توست
اينك به خاك پاي تو مي سايم
كاين سر به خاك پاي تو با شوق سودني ست
 
تنها تو را ستودمت كه بدانند مردمان
محبوب من به سان خدايان ستودني ست
 
من پاكباز عاشقم 
از عاشقان تو 
با مرگم  آزماي
با مرگ اگر كه شيوه تو آزمودني ست
 
اين تيره روزگار
در پرده غبار دلم را فرو گرفت 
تنها به خنده
يا به شكر خنده هاي تو 
گرد و غبار از دل تنگم زدودني ست
 
در روزگار هر كه ندزديد مفت باخت
من نيز مي ربايم
اما چه ؟
- بوسه،
بوسه از آن لب ربودني ست
 
تنها تويي كه بود و نمودت يگانه بود
غير از تو، هر كه بود
هر آنچه نمود
نيست
 
بگشاي در به روي من و عهد وعشق بند
كاين عهد بستني 
- اين در گشودني ست

اين شعر خواندني
اين عشق ماندني
اين شور بودني ست 

اين لحظه هاي پر شور
اين لحظه هاي ناب
اين لحظه هاي با تو نشستن
- سرودني ست

More Hamid Mossadegh poetry.

Akhavan's سبز

2004-06-15T17:12:00.000-07:00

Here's Ostad Nooh reading Mehdi Akhavan Sales' سبز.


سبز

با تو  ديشب  تا كجا رفتم 
 تا خدا  وانسوي  صحراي خدا  رفتم 
من  نمي گويم  ملايك  بال در  بالم  شنا كردند 
من نمي گويم  كه باران  طلا آمد 
 ليك  اي  عطر  سبز سايه پرورده 
اي پري  كه باد مي بردت 
از چمنزار حرير  پر گل پرده 
تا حريم  سايه هاي  سبز 
تا  بهار  سبزه هاي  عطر 
تا  دياري  كه  غريبيهاش  مي آمد  به چشم  آشنا ،  رفتم 
پا به پاي  تو  كه مي بردي  مرا  با خويش
  همچنان  كز خويش  و بي خويشي
در ركاب  تو كه  مي رفتي
هم عنان  با نور 
در مجلل  هودج  سر  و سرود   و هوش  و حيراني
سوي  اقصامرزهاي  دور 
تو  قصيل  اسب بي آرام  من ،  تو  چتر  طاووس  نر مستم 
تو گراميتر  تعلق ،‌ زمردين  زنجير  زهر  مهربان  من 
پا به پاي تو 
تا تجرد  تا رها  رفتم 
 غرفه هاي  خاطرم   پر چشمك  نور و نوازشها 
موجساران  زير پايم  رامتر پل  بود 
شكرها  بود  و شكايتها 
رازها  بود  و تأمل  بود 
با همه سنگيني  بودن 
و سبكبالي  بخشودن 
تا ترازويي كه  يك سال  بود  در آفاق  عدل او 
 عزت  و  عزل  و عزا  رفتم 
چند و چونها در دلم  مردند 
كه به سوي  بي چرا  رفتم 
شكر پر اشكم  نثارت باد 
خانه ات  آباد اي ويراني  سبز عزيز  من 
اي  زبرجد گون  نگين ،‌ خاتمت  بازيچه ي هر باد 
تا كجا بردي مرا  ديشب 
با تو  ديشب  تا كجا  رفتم

Reading Sa'di

2004-06-08T13:29:00.000-07:00

Listen to Mr. Haghighat's impassioned reading of Sa'di.

See the تضمين of this ghazal of Sa'di by Mr. Shojapour in the June 2004 Pezhvak poetry page.

Delectable Shorts

2004-01-09T11:32:00.000-08:00

Mr. Gilani's compendium of one or two bayte (couplet) gems. (If you notice any errors, please let us know.)

1 2 3 4 5 6 7

And here are a few rubayies from H.A. Sayeh (Houshang Ebtehaj):


آن عشق كه ديده گريه آموخت ازو
دل در غم او نشست و جان سوخت ازو
امروز نگاه كن كه جان و دل من
جز يادي و حسرتي چه اندوخت ازو
¤
هر چند كه گَردِ من بر انگيخته اي
باران بلا بر سر من ريخته اي
چون اشك مرو ز پيش چشمم كه هنوز
چون ناله به دامان دل آويخته اي
¤
گر خون دلي بيهوده خوردم ، خوردم
چندان كه شب و روز شمردم ، مُردم
آري ، همه باخت بود سر تا سر عمر
دستي كه به گيسوي تو بردم ، بردم

More Sa'di

2003-11-08T11:36:00.000-08:00

Shirin's selection of Sa'di:

More Saidi here.

Marge Ghoo مرگ قو

2003-09-05T11:28:00.000-07:00

So we were reading Dr. Mehdi Hamidi Shirazi's memorable poem Marge Ghoo ("Death of the Swan") in class the other day, and someone said this peom was rendered into song a long time ago. Well, I found it among my collection of old songs. And here it is, listen to Marge Ghoo by Abbas Mehrpouya. Here is the poem:

Ostad Nooh's poem Aurezoo آرزو is written in a similar spirit.